Preek over het 5e nachtgezicht van Zacharia
| Preek over het 5e nachtgezicht van Zacharia |
 |
 |
 |
|
Capelle, 9 november 2008 C.van Dusseldorp Viering HA Liturgie: Votum en vredegroet Ps.121:1,2 Wet Ps.44:1,2 Schriftlezing: Zach.4 (plaat beamer met uitleg kinderen). Kandelaar op zichzelf bekend. Nb wrs 49 lichtpunten! Zelfvoorzienend systeem: er komt geen mensenhand aan te pas. Kandelaar: symbool voor Gods volk, olie en vuur: symbool voor Heilige Geest. Compleet goud: Gods glorie. 1 Kor.1:26-31 preek over Zach.4:6 Gz.102b:3,5 Lezing formulier IV Geloofsbelijdenis Nicea Gz.125:1,4,6 Tijdens viering: Ld.320:1,2,3,4 Ps.33:1,2,6,7,8 Gebed Collecte Ps.71:13,14 Zegen Gemeente van Christus, ** werk in de kerk – ondankbaar? Werk in de kerk. Zo heet de folder die vandaag in uw postmapje zit. Een kort overzicht van de belangrijkste besluiten die we als kerken gezamenlijk genomen hebben op de Generale Synode. 36 broeders hebben enkele maanden de tijd genomen. Werk in de kerk. Dat gebeurt ook in onze gemeente. Er zijn veel mensen die actief zijn voor de gemeente. Sommigen heel zichtbaar: een koster, een organist, een ouderling of diaken. Anderen veel minder zichtbaar: het drukken van het kerkblad, het vervoer van ouderen naar de kerkdienst, het draaien van een kleine jeugdvereniging, het meedenken in een commissie, het bezoeken van een eenzame patient. Rondom dat werk in de kerk hangt een beetje een apart sfeertje. Het sfeertje dat het ondankbaar werk zou zijn. Je doet het nooit goed, anderen laten het afweten en wat je wilt bereiken wordt gemakkelijk belemmerd door regels, procedures en tradities, of door weerstand, angst of laksheid, of door gebrek aan inzet en medewerking, of door mensen die er een heel andere visie op nahouden. Dat maakt gemakkelijk ondankbaar, teleurgesteld of zelfs gefrustreerd. Wat haalt het allemaal uit? Waarom krijg ik niemand warm voor dit idee? Waarom komt het steeds op dezelfde schouders terecht? Waarom zou ik me het vuur uit de schoenen lopen, als een ander alles in de kerk op zijn sloffen doet? Waarom zou ik mijn afspraken nakomen als een ander zich er zo gemakkelijk vanaf maakt? Hoe komt het, dat niemand ziet welke bedreigingen er op de kerk vandaag afkomten En voor je het weet, ben je ook weggezakt in het moeras van teleurstelling, moedeloosheid, bezorgde uitspraken en halfslachtigheid. Hoe houd je de moed erin? En hoe bemoedig je een ander en krijg je die mee? Voor het werk in de kerk? Of: waarom zou ik me eigenlijk inzetten? Als het zonder mij ook allemaal wel doorgaat? En als mijn inbreng toch niet gewaardeerd wordt? ** een uitzonderlijk visioen voor de leider Hierop is het 5e visioen van Zacharia gericht. Hij spreekt met name Zerubbabel aan, de politieke leider van het volk. Die samen met de hogepriester Jozua de joden had teruggebracht naar Jeruzalem om daar de stad en vooral de tempel weer op te bouwen. Maar ze zijn maar met zo weinig mensen. Nog geen 10% van wat er indertijd was afgevoerd naar Babel. En het is een harde strijd om te overleven. Ze roeien op tegen het wantrouwen en de tegenwerking van de andere inwoners van het land. En ze zijn nog lang niet bekomen van de geestelijke dreun dat hun God het had toegelaten dat zijn tempel werd verwoest, zijn stad werd omgekeerd, zijn land werd bezet en zijn volk werd gedeporteerd. In deze omstandigheden was het niet zo gemakkelijk om politiek leider van het volk te zijn. En ook nog eens de tempelbouw tot een goed einde te brengen. De motivatie was beneden peil. Het resultaat was bedroevend. Was het geen onmogelijke opgave? Wat haalt het allemaal uit? Zerubbabel kon kiezen tussen: Het bijltje erbij neergooien, want het is toch trekken aan een dood paard. De zweep erover laten knallen, anders komen de mensen niet in beweging. Alles maar op z’n beloop laten, dan zal het vroeg of laat wel duidelijk worden. Maar daarachter ligt voor Zerubbabel een geloofscrisis. Is dit nu het volk van God? En is dit nu de vervulling van de beloften van God? Voor deze Zerubbabel heeft de profeet een boodschap van God. Voor de 5e keer wordt de profeet gewekt door een engel van God. Waarschijnlijk in één en dezelfde nacht. Om opnieuw via een visioen een bijzonder beeld te krijgen. Soms kregen we via zo’n visioen een kijkje in de hemel (vgl. 4e visioen met de hogepriester Jozua die voor de engel van de Here staat). Soms ook is zo’n visioen heel anders: dan krijg je een dia te zien met allerlei dingen die je figuurlijk moet opvatten (vgl.2e visioen met de horens en de smeden). Maar steeds ligt er in de visioenen een geweldige bemoediging voor het volk: De Here staat achter ons, Hij zal ons redden. En Hij zal zelf onder ons wonen. Ondanks alles wat een andere taal lijkt te spreken. De kwetsbaarheid en zwakheid van het volkje, de puinhoop op de tempelberg, de Sion, het gebrek aan vertrouwen en ambitie bij de gelovigen. Dit 5e visioen is weer zo’n dia, waarbij allerlei dingen een symbolische betekenis hebben. De profeet ziet een gouden lampenstandaard. Zoals aangeduid bij het plaatje op de beamer. Een aantal bijzondere kenmerken. Buitengewone hoeveelheid licht: 49 pitjes. Het zelfvoorzienende oliesysteem: er komt geen mensenhand aan te pas. En grote hoeveelheid goud die gebruikt is. Een uitzonderlijke dia, een prachtig plaatje. ** bemoedigd door de kracht van de Geest Het kan niet anders dan dat de profeet wel een vermoeden moet hebben gehad. De kandelaar verwijst immers naar de oude tempel, waar 10 kandelaren stonden te brangen. Als teken dat God aanwezig is en het licht voor de wereld is. En de olie en de vlammen verwijzen naar de royale Geest van God. Maar ondanks dat Zacharia die symbolen wel moet hebben begrepen, verstaat hij het visioen niet. Tot verbazing van de engel. Dat onbegrip van Zacharia zal te maken hebben gehad met de grote kloof tussen wat hij meende te zien en wat de werkelijkheid was. Als dit visioen inderdaad sloeg op de nieuwe tempel, op de overvloeiende rijkdom van Gods Geest, en de schitterende glorie van God, dan kon hij dat echt niet plaatsen in de werkelijkheid. Zo blinkend mooi was het helemaal niet, integendeel. De tempel had met veel pijn en moeite nog maar net een bescheiden fundering. En de teleurgestelde kritiek was niet van de lucht. Voor de verdere opbouw moest Zerubbabel nog enorm veel werk verzetten. ‘Niet door kracht, noch door geweld, maar door mijn Geest.’ Dat moet de profeet zeggen. Je kunt het lezen als een waarschuwing. Om het niet zelf allemaal te organiseren en te forceren. Maar in de eerste plaats is het een belofte. Tot bemoediging. Een belofte van heil voor de tempel. Het resultaat ligt in Gods handen. En mag Zerubbabel in Gods handen leggen. Met al zijn inzet, zal God de groei en de vrucht geven. Een belangrijke bemoediging. Nog steeds. Voor het werk in de kerk. Het ontneemt aan ons doen en laten de verbetenheid, het fanatisme en de frustratie. Het ontneemt aan onze plek in Gods volk ook de afstand, de vanzelfsprekendheid, de passiviteit en lijdelijkheid. Niet door kracht of geweld, maar door mijn Geest. De Geest die royaal is uitgestort. Dat zelfvoorzienend systeem: geen mensenhand komt eraan te pas, en toch gaat de olie stromen, gaat het licht van God in de wereld schijnen en komt de wereld in blinkend licht te staan. ** hoe dan verder? Dat is natuurlijk mooi, zo’n bemoedigende belofte. Het stimuleert inderdaad om trouw je werk te doen. God zal door zijn Geest wel vruchtbaar maken. Maar daarachter kan de teleurstelling nog wel blijven zitten. Of het gevoel: wat is het ondankbaar werk. Er komt nooit iets van de grond. Of het gevoel: ze zoeken het maar uit, ik weet wel leukere dingen te doen. Of het gevoel: wat kan ik eigenlijk betekenen, wat heeft mijn bijdrage voor Gods koninkrijk nu voor waarde? Maar ook dat achterliggende gevoel pakt de Here aan. Door die bijzondere uitspraak: ‘want wie veracht de dag der kleine dingen?’ (beamer) In de NBV is dat mi teveel ingevuld richting de situatie toen: ‘ook al hadden jullie in het begin geen vertrouwen in het werk’. Maar het is echt algemener: God vraagt aandacht voor de waarde van de kleine dingen. Hij leert anders te kijken naar het werk in de kerk. En als we daarin meegaan, dan verandert het onderliggende gevoel. En daarmee verandert de hele sfeer. Veracht de kleine dingen niet, want de ogen van de Here rusten met welgevallen op het werk in zijn Koninkrijk. God kijkt anders. En Hij is erbij betrokken en maakt het werk waardevol en bruikbaar voor zijn doel. Ook de kleine stapjes zijn van belang. Ook de kleinste bijdragen worden gewaardeerd. Wie zo leert kijken, die krijgt een ander gevoel bij het kerkewerk. Die leert waarderen wat er gebeurt, ook al komt het maar half af. Die gaat of blijft zich inzetten voor de gemeente, ook al zijn het niet de mensen die je zelf zou opzoeken. Die leert zich geven aan het werk in het Koninkrijk, ook al kies je van nature voor jezelf. Die leert biddend te zoeken naar zijn of haar eigen plekje, en blij te zijn met wat je daar voor een ander kunt betekenen. Het is werk in het Koninkrijk. Een les om steeds weer te leren. Veracht de kleine dingen niet, want de ogen van de Here rusten met welgevallen op het werk in zijn Koninkrijk. De kleine beetjes vormen wel degelijk met elkaar de schitterende kandelaar, waardoor het heldere licht van God een grote lichtkring in de wereld werpt. ** het geheim is Christus Ik kan vanmorgen niet alles uit dit visioen en de bijbehorende belofte uitleggen en uitwerken. U kunt er misschien op andere momenten nog verder over doorpraten. Maar één aspect wil ik nog wel benadrukken. Wat is nu de bron van het licht? Het is heel bijzonder dat de profeet daar nog apart aandacht voor vraagt: Wat betekenen die olijftakken links en rechts van de kandelaar. De profeet kan wel zien, dat die olijftakken voor de olie zorgen. Daar ligt de bron voor dat zelfvoorzienend systeem. De twee gezalfden. Allerlei verklaringen (Mozes en Elia, Jozua en Zerubbabel). Maar gezien de functie gaat het in de eerste plaats om heilandsgestalten, die van Gods Geest uitdelen. Daarom gaat het ten diepste om Jezus Christus, die koning en hogepriester was. In de verdere profetiën van Zacharia: de toekomstige Spruit uit de stam van David en de toekomstige hogepriester in wie de verzoening verankerd wordt. Hij is de bron van de olie en van het licht. En in het verlengde daarvan ieder die van dat evangelie uitdeelt in de liefde, de zorg, de wijsheid van Jezus Christus. Hij vormt het geheim van de kerk. En ieder die bij Hem put en aan hem verbonden blijft, die wordt zelf tot een gouden kanaal voor de gouden olie. Hoe klein ook: een bijdrage aan het licht voor de wereld. |